W jaki sposób dochodzi do powstania celiakii?

Celiakia jest chorobą zapalną jelita cienkiego. Jej istotą jest nietolerancja glutenu. U osób predysponowanych genetycznie w wyniku kontaktu z glutenem dochodzi do powstania stanu zapalnego, który powoli uszkadza błonę śluzową jelita cienkiego.

Błona jelita cienkiego ma wyspecjalizowaną budowę, która umożliwia optymalne wchłanianie strawionych pokarmów. Posiada kosmki, które zwiększają powierzchnię chłonną jelita o około 8 razy. Te z kolei zbudowane są z komórek - enterocytów, które na swojej powierzchni posiadają mikrokosmki, zwiększające powierzchnię wchłaniania dodatkowo o 20 razy.

W celiakii dochodzi do zaniku kosmków jelitowych, w konsekwencji powierzchnia wchłaniania znacznie się zmniejsza. Wtedy pojawiają się objawy celiakii.

Jak może objawiać się celiakia?

Symptomy celiakii różnią się w zależności od postaci tej choroby i wieku pacjenta. Obecnie wyróżnia się trzy postacie celiakii: klasyczną, nietypową, niemą, która ujawnia się w późniejszym wieku. Dodatkowo opisuje się jeszcze celiakię potencjalną - latentną, która nie tyle jest chorobą co obciążeniem genetycznym - przebiega bezobjawowo, bez zaniku kosmków, ale daje ryzyko wystąpienia objawów w przyszłości.

Czytaj też: Z którymi chorobami można pomylić celiakię?

Jak przebiega postać klasyczna celiakii?

Postać klasyczna występuje u dzieci, typowo w pierwszych dwóch latach życia. Ujawnia się w kilka miesięcy po wprowadzeniu do diety dziecka produktów zawierających gluten (jęczmień, pszenica, żyto). Do objawów należy przewlekła biegunka, luźne cuchnące stolce. Przyrosty masy i wzrostu dziecka są coraz mniejsze, lub nawet dochodzi do spadku wagi. Dziecko je niechętnie. Może pojawić się niedokrwistość i osłabienie. Brzuch, pomimo spadku wagi może nawet się powiększyć i stać się wyraźnie wzdęty. W badaniach obecne są zmiany typowe dla celiakii – znacznego stopnia zanik kosmków i przeciwciała antyendomyzjalne (EmA) oraz przeciw ludzkiej rekombinowanej transglutaminazie (tTG).